SUSTAINABLE - SỰ LỰA CHỌN THUỘC VỀ CHÚNG TA

Khi hiểu được rằng bản thể của mỗi con người đều có mối liên hệ mật thiết với tự nhiên, với vũ trụ, chúng ta sẽ hiểu rằng tất cả mọi thứ đang diễn ra trên thế giới hiện nay đều có nguyên do của nó. Vì sao tỉ lệ bệnh ung thư ngày càng tăng? Vì sao biến đổi khí hậu ngày một trầm trọng? Chuyện ăn, mặc, ở của chúng ta có liên quan gì đến ô nhiễm môi trường và thiếu hụt lương thực không? Câu trả lời là có. Mỗi hành động nhỏ của chúng ta đều tác động đến thiên nhiên, và ngược lại, chúng ta cũng lãnh nhận những hậu quả là hệ lụy kéo dài từ chính hành động của mình.

Nhiều người nhận thức được điều đó, nên từ rất sớm, họ đã hướng đến lối sống xanh, gần gũi với thiên nhiên, thân thiện với môi trường. Ta tạm goi chung đó là phong cách sống bền vững – sự bền vững dành cho Trái Đất và bền vững cho chính cuộc sống của mình. Ngay hôm nay, Nàng cũng có thể lựa chọn phong cách sống bền vững cho mình. Không nhất thiết phải làm điều lớn lao, bạn chỉ cần cố gắng thay đổi thói quen công việc và sinh hoạt hàng ngày, giảm thiểu tác động lên môi trường từ những điều nhỏ nhất, ví dụ như những điều sau đây:

🌳Ăn thực phẩm thuận tự nhiên
🌳Mặc trang phục sustainable
🌳Sống tối giản
🌳Tránh lãng phí
🌳Quy tắc 4T: THAY THẾ – TIẾT GIẢM – TÁI SỬ DỤNG – TÁI CHẾ
🌳Làm đẹp thông minh
🌳Lựa chọn phương tiện giao thông hợp lý

1. BỀN VỮNG LÀ GÌ?

Bền vững (tiếng Anh: sustainability) là khả năng duy trì. Trong sinh thái học, từ "bền vững" lý giải cách thức hệ thống sinh học duy trì được sự đa dạng giống loài và sinh sôi theo thời gian. Những vùng đất ẩm ướt và khu rừng tươi tốt lâu đời là điển hình cho hệ thống sinh học bền vững. Đối với con người, tính bền vững là khả năng duy trì lâu dài trạng thái sức khỏe tốt, điều này chiu ảnh hưởng bởi các mặt về môi trường, kinh tế và xã hội.

Hệ sinh thái và môi trường lành mạnh cung cấp hàng hóa và dịch vụ quan trọng đối với con người và những sinh vật khác. Có hai cách chính để làm giảm tác động tiêu cực của con người và tăng cường bảo dưỡng hệ sinh thái. Trước tiên là quản lý môi trường; phương pháp này chủ yếu dựa trên thông tin thu được từ khoa học Trái Đất, khoa học môi trường và sinh học bảo tồn. Phương pháp thứ hai là quản lý sự tiêu thụ tài nguyên của con người, chủ yếu dựa trên dữ liệu về kinh tế.

Bền vững có mối liên hệ với kinh tế thông qua hoàn cảnh kinh tế xã hội của các hoạt động kinh tế. Kinh tế bền vững liên quan đến kinh tế sinh thái, trong đó bao gồm sự tích hợp các khía cạnh văn hóa, xã hội, sức khỏe và tiền tệ cũng như tài chính. Tiến đến bền vững cũng là một thách thức xã hội đòi hỏi hệ thống luật pháp quốc tế và quốc gia, quy hoạch đô thị và giao thông vận tải, lối sống cá nhân, địa phương và đạo đức con người. Có nhiều cách để có lối sống bền vững hơn như tổ chức lại điều kiện sống (làng sinh thái, sinh thái đô thị và thành phố bền vững), thẩm định các thành phần kinh tế (mô hình sinh thái môi trường hài hòa (permalculture), công trình xanh, nông nghiệp bền vững) hoặc thực hành công việc (kiến trúc bền vững), sử dụng khoa học để phát triển công nghệ mới (công nghệ xanh, năng lượng tái tạo) để điều chỉnh lối sống cá nhân nhằm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

BƯỚC 1: ĂN THỰC PHẨM THUẬN TỰ NHIÊN

Hàng chục triệu tấn chất thải chăn nuôi, chất thải trồng trọt xả ra môi trường mỗi ngày; đất và nước phải gánh chịu hàng nghìn tấn phân hóa học, thuốc trừ sâu đổ xuống vì tham vọng tăng năng suất; cây trồng biến đổi gen (GMO) ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe con người… là hậu quả mà sản xuất nông nghiệp để lại. Lựa chọn ăn thực phẩm đến từ các nông trại bền vững, được trồng theo lối canh tác thuận tự nhiên không những giúp chúng ta có cuộc sống lành mạnh, đảm bảo sức khỏe mà còn góp phần giảm thiếu tác động xấu đến môi trường. Nên nhớ, gia tăng sản xuất trong nông nghiệp hay bất cứ ngành nghề nào không phải tự nhiên mà có, chúng xuất phát từ nhu cầu và ham muốn trái tự nhiên của chúng ta.

BƯỚC 2: MẶC TRANG PHỤC SUITAINABLE

Nhu cầu tăng cao và nhanh chóng của lối sống vội vàng đã sản sinh ra khái niệm fast fashion. Fast fashion cho ra đời những sản phẩm quần áo được cập nhật liên tục, có giá thành rẻ và hạn sử dụng ngắn ngủi, chính vì vậy mà người tiêu dùng sẵn sàng thay đổi tủ quần áo của mình thường xuyên và vứt đi lượng lớn quần áo cũ khi bị hư hại hoặc lỗi mốt. Fast fashion cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường như ô nhiễm nguồn nước từ thuốc nhuộm hoá chất độc hại, hay nguồn lương thực bị đe dọa bởi các sợi vải li ti có mặt trong thực phẩm.

Vì những lý do trên mà eco fashion – thời trang sinh thái (thời trang xanh) hay còn gọi là sustainable fashion – thời trang bền vững – ra đời. Thời trang sustainable sử dụng nguyên liệu tái chế/ thân thiện với môi trường/ nguyên liệu xanh, ví dụ như linen, lụa tự nhiên hay organic cotton. Các nguyên liệu này không tốn quá nhiều nước để sản xuất. Đồng thời, sản phẩm sustainable cũng hạn chế sử dụng thuốc nhuộm vải, hóa chất độc hại, không sử dụng da và lông của động vật và các chất liệu như plastic, giả da… Đây là một xu hướng phù hợp với phong cách sống bền vững, kéo dài thời hạn sử dụng của sản phẩm, nhằm hạn chế những ảnh hưởng của con người đối với hệ sinh thái, hứa hẹn sẽ là xu hướng tiên quyết trong tương lai.

BƯỚC 3: SỐNG TỐI GIẢN

Sống tối giản nghĩa là muốn ít đi, không bị bó buộc vào vật chất, và như vậy thì tinh thần cũng được giải phóng. Người Nhật gọi lối sống tối giản là Danshari, với tôn chỉ là không đem về những thứ không cần thiết. Mỗi vật dụng trong ngôi nhà đều phải có một chức năng nhất định, hoặc càng đa năng càng tốt. Sống tối giản không có nghĩa là keo kiệt, bủn xỉn mà ngược lại, người chọn sống tối giản không chỉ thông minh trong cách bài trí nhà cửa mà còn hiểu được giá trị của đồ dùng, lựa chọn chất lượng hơn số lượng, chấp nhận bỏ tiền mua những món đồ tốt, có tuổi thọ cao. Không những thoát khỏi cám dỗ của việc mua sắm, sống tối giản còn là cách hữu hiệu để chúng ta giảm thiểu lượng rác gia dụng thải ra môi trường.

Ngoài ra, xu hướng xây nhà cỡ nhỏ cũng là một chọn lựa tốt. Những ngôi nhà này được xây vừa đủ bằng các vật liệu thân thiện với môi trường như pin mặt trời hay ống dẫn nước mưa, giúp tiết kiệm chi phí xây dựng, 87% điện năng tiêu thụ và giảm thiểu 93% khí CO2 so với nhà hiện đại, đồng thời cắt giảm những chi tiết dư thừa. Phần diện tích không sử dụng được dành cho mảng xanh như trồng cây hay rau sạch hữu cơ.

BƯỚC 4: TRÁNH LÃNG PHÍ

Tránh lãng phí thức ăn, tiết kiệm điện, nước, giữ gìn quần áo luôn mới… là những cách đơn giản mà Nàng có thể góp phần bảo vệ các nguồn tài nguyên. Hãy mua thức ăn vừa đủ và ăn hết trong ngày để luôn được ăn thức ăn tươi mới. Nhiều người có thói quen mua dồn, ăn dần, nhưng thường thì thực phẩm sẽ hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng trước khi họ dùng tới, và chúng bị vứt bỏ. Lãng phí thực phẩm đồng nghĩa với việc gia tăng ô nhiễm trong sản xuất nông nghiệp. Ngoài ra, hãy cố gắng tắt các thiết bị điện khi không dùng tới hoặc lựa chọn các thiết bị có chế độ tiết kiệm điện.Chi phí trả trước cho việc lưu trữ pin năng lượng mặt trời sạc tại nhà có thể cao, nhưng về lâu dài xu hướng này giúp con người thoát khỏi hệ thống lưới điện và tìm lại nhận thức cân bằng sinh thái. Giữ gìn nguồn nước cũng rất quan trọng. Nước sạch đang ngày càng khan hiếm và sẽ sớm trở thành vấn đề “báo động đỏ” nếu chúng ta không suy nghĩ trước khi sử dụng. Còn giữ gìn quần áo ít bị hư hại, cũ mòn sẽ giúp bạn kéo dài thời gian mua đồ mới, vừa tiết kiệm tiền, vừa hạn chế xả rác, vừa giảm thiểu tác động lên môi trường, có quá nhiều lợi ích đúng không?

BƯỚC 5: QUY TẮC 4T

Khi đứng trước bất kỳ sản phẩm nào có nguy cơ gây hại cho sức khỏe và môi trường (hộp xốp, túi nilon, ly nhựa, ống hút nhựa…) Nàng hãy tập cho mình thói quen nghĩ đến quy tắc 4T: THAY THẾ – TIẾT GIẢM – TÁI SỬ DỤNG – TÁI CHẾ.

Vật này có thể thay thế bằng vật khác hay không? Ví dụ như mang theo túi vải thay cho túi nilon, chuẩn bị hộp đựng thay vì nhận hộp nhựa dùng một lần… Nếu không thể thay thế thì chúng ta hướng đến tiết giảm, ví dụ như giảm mua thực phẩm take away (thay vào đó chúng ta tự chuẩn bị ở nhà), giảm sử dụng ống hút nếu không cần thiết… Khi buộc phải mua, hãy cố gắng tái sử dụng chúng nhiều nhất có thể. Cuối cùng, sau nhiều lần tái sử dụng, chúng ta có thể tái chế món đồ cho mục đích khác. Sau khi tập dần thói quen 4T này, Nàng sẽ thấy lượng rác thải ra mỗi ngày giảm đáng kể đấy!

BƯỚC 6: LÀM ĐẸP THÔNG MINH

Tất nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng từ bỏ nước hoa hay lớp trang điểm mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu quyết định theo đuổi phong cách sống bền vững, Nàng hãy thật thông minh trong việc chọn sản phẩm làm đẹp. Theo báo cáo của Viện Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ, khoảng 95% hóa chất dùng trong sản xuất các chất tạo mùi tổng hợp có nguồn gốc từ dầu thô, bao gồm các chất gốc benzene (chất gây ung thư), aldehydes, toluene và rất nhiều hóa chất độc hại khác liên quan đến ung thư, quái thai, các rối loạn hệ thần kinh trung ương, và dị ứng. Các thành phần độc hại nhất thường có trong kem dưỡng da, dầu gội, các chất giặt tẩy, vệ sinh và nhiều sản phẩm khác. Bên cạnh việc hạn chế và sử dụng ít đi, Nàng cũng có thể chọn các sản phẩm không mùi, thay thế các sản phẩm công nghiệp bằng sản phẩm làm từ nguyên liệu tự nhiên, hương thơm thiên nhiên và quy trình sản xuất thân thiện với môi trường.

BƯỚC 7: GIAO THÔNG KHÔNG KHÓI

Ô nhiễm môi trường và hiệu ứng nhà kính một phần bắt nguồn từ lượng khí thải và hơi nóng mà các phương tiện giao thông thải ra khi di chuyển. Vì vậy, càng hạn chế các phương tiện giao thông lớn, Nàng càng góp phần bảo vệ môi trường nhiều hơn. Nếu có việc gần nhà, hãy ưu tiên đi bộ, xa hơn một chút có thể đi xe đạp, sau đó mới đến xe máy. Nếu phải đi xe hơi, Nàng có thể chọn giải pháp chia sẻ, đi cùng nhiều người để tiết kiệm chi phí và giảm số chuyến. Hoặc tốt hơn nữa thì chúng ta đi các phương tiện công cộng. Việc hạn chế sử dụng đồ ngoại nhập cũng là một cách rất hữu hiệu. Các chuyến tàu và máy bay vận chuyển hàng hóa tiêu hao nhiều năng lượng và thải ra nhiều khí CO2 hơn tất cả các phương tiện trên cộng lại đấy.